Zorunlu Deprem Sigortasında Menfaat Sahibinin Değişmesine İlişkin Yeni Düzenleme

21 Ağustos 2026 tarihli ve 33347 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar (“Değişiklik Genel Şartları”) ile 13 Mayıs 2011 tarihli ve 27933 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları’nın  C.4 maddesi değiştirilmiştir.

Değişiklik Genel Şartları ile Zorunlu Deprem Sigortası (“ZDS”) sözleşmesinin devamı sırasında sigorta konusu taşınmaz üzerindeki menfaat sahibinin değişmesi hâlinde uygulanacak usul ve esaslar yeniden düzenlenmiştir. Bu kapsamda, satış ve muadili işlemler nedeniyle taşınmazın menfaat sahibinin değişmesi hâlinde sözleşmenin tapudaki tescil tarihi itibarıyla sona ermesi, işlemeyen günlere ait primlerin iadesi, sonraki menfaat sahibi adına ZDS sözleşmesinin kontrol edilmesi ve satış dışındaki menfaat değişikliklerinde bildirim ile zeyil düzenleme süreçleri açık şekilde belirlenmiştir.

Bu yönüyle düzenleme, ZDS bakımından mülkiyet değişikliği ile sigorta sözleşmesi arasındaki ilişkiyi daha belirli hale getirmekte; tapu işlemleri, poliçe devamlılığı, prim iadesi, bildirim süreleri ve sigorta şirketlerinin zeyil düzenleme yükümlülüğü bakımından önemli sonuçlar doğurmaktadır.

  I.      SATIŞ VE MUADİLİ İŞLEMLERDE SÖZLEŞMENİN SONA ERMESİ

Değişiklik Genel Şartları uyarınca, sözleşme süresi içinde satış ve muadili işlemler sebebiyle sigorta konusu taşınmazın menfaat sahibinin değişmesi hâlinde, mevcut ZDS sözleşmesi tapudaki tescil tarihi itibarıyla sona erecektir.

Bu düzenleme ile satış veya satışa benzer işlemler sonucunda taşınmaz üzerindeki menfaatin el değiştirmesi, mevcut sigorta sözleşmesinin kendiliğinden yeni malike geçmesi sonucunu doğurmayacaktır. Aksine, tapudaki tescil tarihi itibarıyla önceki menfaat sahibine ilişkin sözleşme sona erecek ve sonraki menfaat sahibi bakımından yeni bir ZDS sözleşmesinin bulunup bulunmadığı ayrıca kontrol edilecektir.

Bu yaklaşım, özellikle taşınmaz satışlarında poliçenin kimin menfaatini koruduğu ve rizikonun hangi kişi bakımından teminat altında bulunduğu hususundaki belirsizlikleri azaltmayı amaçlamaktadır. ZDS sözleşmesinin tapudaki tescil tarihi itibarıyla sona ermesi, mülkiyet ve sigorta menfaati arasındaki bağlantının açık şekilde kurulmasını sağlamaktadır.

II.      İŞLEMEYEN GÜNLERE AİT PRİM İADESİ

Yeni düzenleme ile satış veya muadili işlemler sebebiyle sözleşmenin sona ermesi hâlinde, sigorta ettiren veya önceki menfaat sahibinin başvurusu üzerine işlemeyen günlere ait ödenmiş primlerin sigorta ettirene iade edileceği düzenlenmiştir.

Bu hüküm, önceki menfaat sahibinin artık sigorta konusu taşınmaz üzerinde menfaatinin kalmadığı dönem bakımından prim yükü altında bırakılmamasını sağlamaktadır. Ancak prim iadesi kendiliğinden yapılacak bir işlem olarak değil, sigorta ettiren veya önceki menfaat sahibinin başvurusu üzerine gerçekleştirilecek bir işlem olarak düzenlenmiştir. Dolayısıyla taşınmazını devreden kişilerin, tapu devrinden sonra mevcut ZDS poliçesinin sona erdiğini dikkate alarak işlemeyen günlere ait prim iadesi için ilgili sigorta şirketi veya yetkili kanal nezdinde başvuru yapmaları gerekecektir. Aksi hâlde, iade edilebilecek prim tutarının fiilen alınamaması söz konusu olabilecektir.

III.      SATIŞ DIŞINDAKİ MENFAAT DEĞİŞİKLİKLERİNDE SÖZLEŞMENİN DEVAMI

Değişiklik Genel Şartları, satış ve muadili işlemler dışında kalan menfaat değişiklikleri bakımından farklı bir sistem benimsemiştir. Bu hâllerde mevcut ZDS sözleşmesi sona ermeyecek; sözleşme sonraki menfaat sahibi ile devam edecektir.Ancak sonraki menfaat sahibi, değişikliği sözleşmenin varlığını öğrendiği tarihten itibaren 15 (on beş) güniçinde sözleşmeye aracılık eden sigorta şirketine bildirmekle yükümlüdür. Bu bildirim yükümlülüğü, sigorta sözleşmesindeki menfaat değişikliğinin doğru kişiyle ilişkilendirilmesi ve poliçe bilgilerinin güncellenmesi bakımından önem taşımaktadır.

Bildirim üzerine ilgili sigorta şirketi veya acentesi, bildirimin alınmasından itibaren 24 (yirmi dört) saat içinde menfaat değişikliği zeylini içeren poliçeyi sonraki menfaat sahibine vermekle yükümlüdür. Bu düzenleme, sigorta şirketleri ve acenteleri bakımından hızlı işlem yapma ve poliçeyi güncel menfaat sahibine uygun şekilde düzenleme sorumluluğu doğurmaktadır.

Bu kapsamda, satış dışındaki menfaat değişikliklerinde poliçenin devamı esas alınmakla birlikte, yeni menfaat sahibinin bildirim yükümlülüğü ve sigorta şirketinin kısa süre içinde zeyil düzenleme yükümlülüğü açık şekilde belirlenmiştir.

 IV.         SONUÇ VE DEĞERLENDİRME

Sonuç olarak, Değişiklik Genel Şartları ile ZDS sözleşmelerinde menfaat sahibinin değişmesine ilişkin süreç daha açık ve uygulanabilir bir çerçeveye kavuşturulmuştur. Satış ve muadili işlemler bakımından mevcut poliçenin tapudaki tescil tarihi itibarıyla sona ermesi; satış dışındaki menfaat değişikliklerinde ise poliçenin sonraki menfaat sahibi ile devam etmesi esas alınmıştır.

Bu düzenleme, taşınmaz devri işlemlerinde ZDS poliçesinin akıbetine ilişkin belirsizlikleri azaltmakta ve yeni menfaat sahibi adına geçerli bir ZDS sözleşmesinin bulunmasını daha önemli hale getirmektedir. Aynı zamanda önceki menfaat sahibinin işlemeyen günlere ait prim iadesi talep edebilmesi, sigorta ettiren bakımından mali bir denge sağlamaktadır.

Uygulamada taşınmaz devri yapan kişilerin prim iadesi başvurularını takip etmesi, yeni maliklerin ZDS sözleşmesinin varlığını kontrol etmesi ve satış dışındaki menfaat değişikliklerinde on beş günlük bildirim süresine dikkat etmesi gerekecektir. Sigorta şirketleri ve acenteler bakımından ise bildirimden itibaren 24 saat içinde menfaat değişikliği zeylini içeren poliçenin düzenlenmesi, yeni dönemin en kritik operasyonel yükümlülüklerinden biri olarak öne çıkmaktadır.

Bu yönüyle Değişiklik Genel Şartları, zorunlu deprem sigortasında menfaat değişikliği hâllerini yalnızca poliçe devri veya prim iadesi meselesi olarak değil; tapu işlemleri, sigorta teminatının sürekliliği, bildirim yükümlülüğü ve uygulama birliği bakımından da önem taşıyan kapsamlı bir düzenleme niteliğindedir.

Saygılarımızla,

JurisNote